Vrsacki Sin

Vidi prethodnu temu Vidi sljedeću temu Go down

20100612

Komentar 

Vrsacki Sin




[You must be registered and logged in to see this image.]

Zrenjanin Žive Žarko Uča

Rođen je 11. septembra 1902. u selu Izbištu, Vršac,
Vojvodina. Učitelj. Najistaknutiji je organizator i
rukovodilac KPJ i NOB u Vojvodini.
Potiče iz siromašne seljačke porodice. Osnovnu školu učio
je u Vršcu, a gimnaziju u Segedinu, Beloj Crkvi i Pančevu.
Završio je učiteljsku školu u Somboru 1923. godine. Još
kao đak Učiteljske škole u Somboru prišao je naprednom
omladinskom pokretu.
Od 1923. do 1926. bio je učitelj u selu Kanatlarci, u srezu
prilepskom, gdje je upoznao tegobe života makedonskog
seljaka bezemljaša i pčelara. To saznanje presudno je
uticalo na njegovo političko opredjeljenje. Da bi pomogao
seljacima, naučio je makedonski i turski jezik, držao
popularna predavanja za odrasle, vodio borbu protiv sujevjerja, organizirao analfabetske
tečajeve... Tu je, 1926, prvi put došao u sukob s predstavnicima vlasti zbog svojih naprednih s
hvatanja. Zbog toga je nekoliko puta hapšen.
U julu 1926. premješten je u rodno Izbište. Tu dolaze do izražaja njegove sposobnosti
učiteljaprosvjetitelja
i naprednog političkog aktivista, i tu je organizirao analfabetske tečajeve
i otvorio narodni univerzitet, osnovao u selima narodne knjižnice i čitaonice. Surađivao je u
prosvjetnim i pedagoškim časopisima i politički djelovao, preko učiteljskog društva
sreza belocrkvanskog, Čiji je predsjednik bio više godina.
Član je KPJ od 1927, kada je i osnovao prvu partijsku ćeliju u Izbištu, a sekretar SK KPJ
Vršca od 1930. godine. Marta 1932. izabran je za sekretara Okružnog komiteta KPJ za južni
Banat. S beogradskom partijskom organizacijom je u prvim godinama diktature održavao
stalnu vezu i bio, preko njih, u vezi s političkim odlukama rukovodstva Partije.
U svojoj kući u Izbištu organizirao je malu ilegalnu partijsku štampariju, u kojoj je, februara
1933, štampan prvi broj „Lenjinista" (izašla tri broja), organa OK KPJ za južni Banat.
Uvodnike i većinu članaka napisao je sam. Aprila 1933, štampariju je otkrila policija.
Tada je Žarko osuđen od Suda za zaštitu države na 3 godine robije, koju je izdržavao u
Sremskoj Mitrovici i Lepoglavi. Uz Mošu Pijade, Ivana Milutinovića i druge istaknute
komuniste, Zrenjanin se borio za prava političkih osuđenika, učestvujući u štrajkovima glađu i
drugim akcijama komunista.
Iz zatvora je pušten 6. aprila 1936, još čvršći i ideološki izgrađeniji. Odmah je nastavio
politički rad, povezao se s komunistima u Beogradu i partijskom organizacijom u Vršcu. Jula
1936. ponovo je izabran za sekretara OK KPJ za južni Banat, a septembra iste godine izabran
je u PK KPJ za Vojvodinu. Policija ga je često hapsila i proganjala. Do rata 1941. hapšen je 5
puta i mučen u policijskim zatvorima u Petrovgradu, beogradskoj Glavnjači i na Adi Ciganliji.
U godinama uoči rata pripada među najistaknutijim aktivistima KPJ. Pored organizacijskog
partijskog rada, razvija agitaciju i propagandu. Napisao je mnoge tekstove o nacionalnom,
agrarnom i drugim problemima. Stoga je u obnovljenom Privremenom rukovodstvu KPJ za

Vojvodinu, krajem 1938, imenovan za sekretara, a u februaru 1939. za političkog sekretara
PK KPJ za Vojvodinu, i na toj dužnosti ostao do smrti.
Juna 1939. učestvovao je na partijskom savjetovanju rukovodećeg aktiva KPJ u Tacnu, ispod
Šmarne Gore, u Sloveniji. Tokom 1939. obilazio je partijske organizacije u Vojvodini. Bio je
član Inicijativnog odbora Stranke radnog naroda Vojvodine, jedan od autora "Platforme" u
kojoj je istaknuto da će Vojvodina, u budućem uređenju Jugoslavije, biti „autonomna jedinica,
s obzirom na svoju posebnu, ekonomsku, socijalnu i nacionalnu strukturu". Svojim ugledom
aktivnog političkog i prosvjetnog radnika, presudno je uticao na izbor rukovodstva naprednog
učiteljskog pokreta u Vojvodini.
Četvrtog maja 1940. uhapšen je i mučen u zatvoru u Petrovgradu, iz koga je izišao tek 3.
oktobra 1940. godine. Iako se nalazio na robiji, na VI pokrajinskoj konferenciji KPJ za
Vojvodinu, početkom septembra 1940, izabran je za sekretara PK i delegata za V zemaljsku
konferenciju KPJ, na kojoj je izabran za člana CK KPJ.
U decembru 1940. pokreće i uređuje ilegalni partijski list "Istina", organ KPJ za Vojvodinu, u
kome piše mnoge tekstove, a u januaru 1941. pokreće list "Trudbenik", odnosno, na
mađarskom jeziku "A'delgozo". U vrijeme martovskih događaja, rukovodio je antifašističkim
demonstracijama u Pančevu i Vršcu.
Učestvovao je na Majskom savjetovanju KPJ u Zagrebu, a zatim organizovao pripreme za
oslobodilačku borbu u Vojvodini. U to vrijeme najviše radi u Banatu, i inicijator je stvaranja
partizanskih odreda i njihovih oružanih akcija u julu 1941. godine. Posle teških udaraca koje
su organizacije KPJ u Banatu i Bačkoj pretrpjele u ljeto i jesen 1941, radi na obnavljanju i
konsolidaciji Partije, razrađujući taktiku borbe u skladu tamošnjim uslovima.
Gestapo je činio velike napore i organizovao brojne snage da uhvati "crvenog generala", kako
su Zrenjanina nazivali. Početkom novembra 1942, drug Tito je pozvao Zrenjanina da iziđe na
slobodnu teritoriju zapadne Bosne i prisustvuje I zasjedanju AVNOJa.
Prilikom priprema za
odlazak u Srem, i dalje u zapadnu Bosnu, Zrenjanin je prokazan Gestapu, i 4. novembra 1942.
opkoljen u selu Pavlišu, kod Vršca. Pokušavajući da se probije iz obruča, u jurišu je poginuo.
Od 23. decembra 1946. Petrovgrad nosi ime ovog revolucionara — Zrenjanin.
Otkrivajući mu spomenik, drug Tito je 11. maja 1952. o njemu rekao: "Drug Zrenjanin,
koga mi svi dobro poznajemo, bio je uzor vjernog sina svoga naroda, uzor člana Partije.
On je bio jedan od onih rijetkih rukovodilaca koji, i poslije svoje smrti, ostavljaju neizbrisivi
trag u srcima onih koji su ih znali..."
Za zasluge u organiziranju revolucionarnog radničkog pokreta i NOB u Vojvodini, Zrenjanin
je, 5. decembra 1944, proglašen narodnim herojem.

Istorija Jugoslavije
Admin

Anzahl der Beiträge : 417
Anmeldedatum : 2009-08-13

http://istorija-jugoslavije.online-talk.net

Na vrh Go down

Share this post on: Excite BookmarksDiggRedditDel.icio.usGoogleLiveSlashdotNetscapeTechnoratiStumbleUponNewsvineFurlYahooSmarking

 
Permissions in this forum:
Ne možete odgovoriti na teme ili komentare u ovom forumu